• Take the Peniel Virtual Tour

Peniel, Tremadog

DS2014_289_001 copy

Saif Capel Peniel ym mhorth deheuol tref gynlluniedig Tremadog. Roedd ei gynllun blaen talcen ac awditoriwm arloesol yn hynod o ddylanwadol yn esblygiad dyluniad capeli Cymru ac mae ei bortico pedimentog gyda cholofnau Tysganaidd yn ei wneud yn un o gapeli mwyaf eiconig Cymru.

Prosiect entrepreneur o Lundain, William Madocks, oedd Tremadog. Prynodd hwnnw’r corstir yn 1798 gan feddwl sefydlu tref ar y llwybr masnach rhwng Llundain ac Iwerddon. Cwblhawyd y capel Methodistaidd yn 1810, a phan gafodd ei helaethu yn 1849 yn unol â’r dyluniadau gwreiddiol, mae’n bosib mai hwn oedd y capel mwyaf trawiadol yng Nghymru, a’i du blaen temlaidd wedi’i seilio’n llac ar eglwys St Paul Inigo Jones yn Covent GDS2014_289_015 copyarden. Nid oedd Madocks ei hun yn anghydffurfiwr, felly sioc i rai oedd iddo ganiatáu capel yn y dref. Ond nid oedd Madocks yn gweld bygythiad yn y syniad o godi capel mor fawr, gan nodi bod “yr eglwys wedi’i hadeiladu ar graig, a’r capel wedi’i adeiladu ar dywod”. Llywyddwyd dros y seremoni agoriadol gan y pregethwr dylanwadol, y Parch. Thomas Charles o’r Bala.

Wrth i’r gynulleidfa gynyddu, gosodwyd seddau newydd yn 1860, ehangu’r galerïau yn 1880, ac adnewyddu’r pulpud yn 1898. Wedi cau’r capel, fe’i drosglwyddwyd i Addoldai Cymru yn 2010, ac mae prif swyddfa’r Ymddiriedolaeth yn ei ysgoldy.

Darllenwch fwy am hanes Peniel
Darllenwch fwy am adeilad Peniel
Darllenwch fwy am y gwaith hyd yma
 

Rhagor o Wybodaeth

Dogfen Restru Peniel
Adroddiad John Hilling Tachwedd 2008

 

Darllen Pellach

Beazley, Elisabeth, Madocks and the Wonder of Wales (1987)
Haslam, Richard, Orbach, Julian, and Voelcker, Adam The Buildings of Wales: Gwynedd (Pevsner Architectural Guide) (2009).
Jones, R.G.,Hanes Cychwyn yr Achos yn Nhremadog, Peniel M.C. (1960)

 

Gadael ateb

Ni fydd eich cyfeiriad e-bost yn cael ei gyhoeddi.

Cewch ddefnyddio'r tagiau a'r priodoleddau HTML yma: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

File:

File:

File:

Animeiddio