Egwyddorion Cadwraeth

Mae ‘Egwyddorion Cadwraeth’ yn ffordd o ddangos sut y gall adeiladau hanesyddol dderbyn newid yn llwyddiannus. Mae Cadw wedi mabwysiadu chwe egwyddor fel canllawiau cynllunio, sef:-

  1. Rheolir adeiladau hanesyddol er mwyn cynnal eu gwerth
  2. Mae deall arwyddocâd adeiladau hanesyddol yn hollbwysig
  3. Adnodd i’w rannu yw’r amgylchedd hanesyddol
  4. Bydd pawb yn gallu cyfranogi yn y gwaith o gynnal yr amgylchedd hanesyddol
  5. Rhaid i benderfyniadau ynghylch newid fod yn rhesymol, yn dryloyw ac yn gyson
  6. Mae’n hanfodol cofnodi penderfyniadau a dysgu gwersi oddi wrthynt

Arwyddocâd

Mae arwyddocâd yn derm sy’n cwmpasu’r holl werthoedd treftadaeth sydd ynghlwm wrth le, yr adeilad, y bensaernïaeth a hanes yr adeilad hwnnw. Mae’r syniad o ‘arwyddocâd’ yn greiddiol i egwyddorion cadwraeth, ac wrth asesu arwyddocâd gallwn drefnu dull systematig a chyson o fynd ati i asesu’r gwerthoedd treftadaeth y gellir eu priodoli i le.Gellir grwpio’r gwerthoedd hyn yn bedwar categori:

  1. Gwerth tystiolaethol: potensial lle i adrodd hanes gweithgarwch dyn yn y gorffennol, sut y cafodd yr adeilad ei ehangu neu ei addasu.
  2. Gwerth hanesyddol: y ffyrdd y gall pobl, digwyddiadau ac agweddau o fywyd y gorffennol gael eu cysylltu drwy’r lle â’r presennol – digwyddiad nodedig neu berson arbennig, fel diwygiad lleol neu bregethwr enwog.
  3. Gwerth esthetig: y ffyrdd y gall pobl gael ysgogiad i’r synhwyrau a’r meddwl o le, nodweddion arbennig yr adeilad a’r modd y mae’n eistedd yn ei leoliad.
  4. Gwerth cymunedol: beth mae lle’n ei olygu i’r bobl sy’n uniaethu â’r lle, neu sy’n dal y lle yn eu profiad neu eu cof cymunedol.

Ceisiadau cynllunio ac Adeiladau Cofrestredig

Dylid cyflwyno’r wybodaeth a ganlyn ynghyd â’r ffurflenni cais wedi’u cwblhau:

  1. Map Arolwg Ordnans o’r safle ar raddfa o 1:1250 o leiaf.
  2. Lluniadau cyd-destun yn cynnwys gweddluniau unrhyw adeiladau sy’n union nesaf at y safle.
  3. Lluniadau presennol ac arfaethedig i gynnwys cynlluniau, golygon, ffotograffau, trychiadau a chymaint o wybodaeth ategol ag sy’n bosibl, fel manylebion defnyddiau, proffiliau gwaith saer, ffotograffau ac ati.
  4. Asesiad Effaith Treftadaeth (ar gyfer ceisiadau adeiladau cofrestredig)  yn dadansoddi arwyddocâd yr adeilad, ei nodweddion arbennig a’i leoliad. Dylai’r ddogfen asesu effaith bosibl unrhyw newidiadau gan addasu’r cynigion er mwyn dod o hyd i’r ffordd orau i ddiwallu eich anghenion chi ac anghenion eich adeilad.
  5. Am ganllawiau mwy manwl ynghylch pa wybodaeth y bydd angen ei gyflwyno gyda’ch cais, cysylltwch ag Adran Gynllunio’r Awdurdod.